Tỏi Lý Sơn được trồng trên những cánh đồng cát, xếp hình bậc thang theo triền núi vẫn còn hằn vệt nham thạch của núi lửa đã tắt cách đây hàng triệu năm. Thổ nhưỡng cộng với gió biển mặn mòi đã mang lại cho tỏi Lý Sơn một hương vị đặc biệt, nên được mệnh danh là “đệ nhất tỏi”.

Nông dân thu hoạch tỏi.

Chi tiết…

{ 4 comments }

Khai thác cát biển rầm rộ để trồng tỏi đã làm tình trạng biển xâm thực đảo Lý Sơn – Quảng Ngãi ngày càng trầm trọng

Cùng với khí hậu, thì đất ba-zan và cát biển đã góp phần tạo nên hương vị độc đáo của củ tỏi ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) mà không nơi nào có được. Thế nhưng, việc mở rộng diện tích trong khi nguồn cát biển khan hiếm đang gây khó cho cây tỏi ở vùng này.

Phát sinh nghề mới

Huyện đảo Lý Sơn hiện có trên 300 ha đất phục vụ sản xuất nông nghiệp, trong đó phần lớn diện tích đất được sử dụng để sản xuất hai loại cây truyền thống là hành và tỏi. Hàng chục năm về trước, khi nguồn cát trắng trên đảo còn dồi dào và dễ khai thác thì nông dân chỉ việc ra bờ biển mang về để cải tạo đất. Do việc lấy cát dễ như thế cộng với giá thành rẻ nên người dân không ý thức trong việc sử dụng hợp lý nguồn cát trắng quý giá này.

Bè lấy cát ở Lý Sơn
Những xuồng, bè khai thác cát biển của người dân đảo Lý Sơn

Để tăng chất lượng và năng suất cho cây hành, tỏi, người dân Lý Sơn thường phủ lên đất canh tác một lớp cát biển khoảng 5cm. Từ năm 2008 đến nay, sau khi có thương hiệu, giá hành và tỏi Lý Sơn cũng tăng lên đáng kể, nhờ đó thu nhập của nông dân huyện đảo Lý Sơn đã có phần được cải thiện, bình quân từ 12 triệu đồng đến gần 15 triệu đồng/người/năm.

Riêng với “nghề” khai thác cát biển để phục vụ sản xuất cũng nở rộ và thu hút khá đông lao động tham gia. Trung bình mỗi ngày một lao động theo nghề này cũng cho thu nhập trên dưới 500.000 đồng, đây là khoản thu nhập không nhỏ đối với người dân huyện đảo. Toàn huyện, hiện có gần 20 xuồng, bè cùng hàng trăm lao động đang ngày đêm tham gia khai thác cát biển, mỗi ngày có vài trăm mét khối cát biển được đưa vào bờ, chủ yếu là ven xã đảo An Hải.

Tác hại khó lường

Hiện nay, để hành nghề khai thác nguồn cát biển phục vụ cho việc trồng hành, tỏi, mỗi chủ bè phải trang bị một xuồng hoặc bè lớn có thể chứa được từ 10 m3 đến 15 m3. Trên xuồng, bè trang bị động cơ diesel (công suất từ 20 -30 CV) có gắn hệ thống vòi rồng loại lớn để hút cát. Để khai thác nguồn cát biển đạt hiệu quả, mỗi xuồng, bè cần ít nhất từ 2 đến 3 lao động.

Việc khai thác nguồn cát biển ồ ạt của người dân để phục vụ việc sản xuất cây hành, tỏi trên đảo Lý Sơn trong thời gian qua đã kéo theo nhiều hệ lụy, sóng biển triều cường xâm thực ngày càng nghiêm trọng. Bình quân mỗi năm sóng biển đã cuốn trôi trên 4 ha đất ở, đất sản xuất nông nghiệp tại phía Bắc và phía Nam của đảo. Nhiều khu vực sóng biển xâm thực sâu vào đất liền từ 10 đến 20 m.

Vụ tỏi đông xuân hằng năm luôn được xem là vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm của bà con nông dân trên đảo, tuy nhiên, theo phản ánh của bà con, với diễn biến của thời tiết phức tạp và thiếu nguồn đất cát trắng như hiện nay thì việc sản xuất cây hành, tỏi truyền thống của bà con nông dân huyện đảo trong vụ sản xuất này sẽ gặp nhiều khó khăn.

Cho không được, cấm không xong

Ông Lê Hoài Ân, Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện đảo Lý Sơn, cho biết việc khai thác nguồn cát biển  rầm rộ như hiện nay đã ảnh hưởng đến môi trường sinh thái biển, làm giảm đáng kể nguồn hải sản sinh sống ven đảo. Tuy nhiên, nếu cấm khai thác thì người dân không có cát để trồng hành, tỏi, trong khi chưa có giải pháp tối ưu nào để thay thế hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Mấy năm trước đây, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi có triển khai đề tài khoa học: Khảo sát, xây dựng mô hình, giải pháp kỹ thuật canh tác cây hành, tỏi trong điều kiện thổ nhưỡng ở đảo Lý Sơn. Sau thời gian triển khai, dự án này không đạt hiệu quả nên phải tạm dừng.

Bài và ảnh: Văn Mịnh

{ 0 comments }

Đảo Lý Sơn nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ngãi, gồm đảo lớn (Cù Lao Ré) và đảo bé (Cù Lao Bờ Bãi) tuy diện tích đảo nhỏ nhưng ngư trường rộng lớn có nhiều loại hải sản quý hiếm, đa dạng và phong phú.

Nông dân đảo Lý Sơn hằng năm trồng khoảng 550 ha hành, tỏi – Ảnh Chinhphu.vn

Cuối năm 1992 Hội đồng bộ trưởng nay là Chính phủ đã quyết định thành lập huyện đảo Lý Sơn, gồm 3 xã An Hải, An Vĩnh và An Bình, với 21 nghìn dân. Với tiềm năng kinh tế biển to lớn nên từ lâu phần lớn người dân trên đảo theo nghề biển, số còn lại làm nông nghiệp và dịch vụ. Trong nông nghiệp thì cây tỏi luôn đi đầu về diện tích và sản lượng.

Đi lên từ cây tỏi

Nói đến Lý Sơn, hẳn không ai là không biết đến cây tỏi đã trở thành thương hiệu. Bởi lẽ do đặc thù của thổ nhưỡng ở vùng đất này nên chỉ có cây hành, cây tỏi là phù hợp và có giá trị kinh tế cao. Đây là một trong những nguồn sống chính của bà con ở huyện đảo.

Theo nông dân Lý Sơn, nghề trồng tỏi có ở đảo từ hàng trăm năm nay và chính nhờ sự tích lũy kinh nghiệm qua cả thế kỷ nên nghề trồng tỏi ở đây ít khi bị thất thu. Chi tiết…

{ 0 comments }

Dù đã có vài dự án điện đang đầu tư ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) nhưng khát khao có đủ điện để sử dụng của người dân Lý Sơn vẫn chưa biết đến bao giờ mới thành hiện thực.

Dự án điện Lý Sơn chạy bằng than sẽ nhộm đen đảo

Nhiều người lo ngại nếu dự án Nhà máy nhiệt điện Lý Sơn xây dựng, khu vực bãi biển này sẽ bị ô nhiễm nặng nề bởi xỉ than – Ảnh: Hiển Cừ

Ông Cao Chức, PGĐ Công ty Điện lực Quảng Ngãi, cho biết đảo Lý Sơn chính thức có điện vào tháng 7.1999 từ nguồn cung cấp của Nhà máy nhiệt điện diesel Lý Sơn. Hiện nhà máy có 7 tổ máy nhưng thực chất chỉ còn 3 tổ máy hoạt động với công suất 1.300KW. Chi tiết…

{ 0 comments }

Người trồng tỏi Lý Sơn gặp khó

22.09.2011

Trước vụ tỏi đông xuân 2011-2012, người trồng tỏi ở huyện đảo Lý Sơn lo âu vì giá cát trắng, nhiên liệu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật… tăng cao Chỉ còn gần một tháng nữa là nông dân huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi bắt tay vào sản xuất vụ tỏi đông [...]

Chi tiết →

Ra mắt Nghiệp đoàn Nghề cá Lý Sơn

16.09.2011

Gắn kết để ngư dân bám biển Sáng 15-9 tại đảo Lý Sơn, Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ngãi và UBND huyện Lý Sơn đã tổ chức ra mắt Nghiệp đoàn nghề cá Lý Sơn với 428 đoàn viên từ 36 tàu (công suất 90CV trở lên) thường xuyên đánh bắt ở Hoàng Sa, [...]

Chi tiết →

Ông Tây ở đảo Lý Sơn: Hoàng Sa là của Việt Nam!

10.09.2011

Có một người nước ngoài đặc biệt quan tâm đến ngư dân Việt Nam khi đi đánh bắt ở Hoàng Sa, Trường Sa. Ông là André Menras – một người Pháp mang quốc tịch Việt Nam, tên Việt là Hồ Cương Quyết. Chung tiếng nói Hoàng Sa Thời gian gần đây, người dân Lý Sơn [...]

Chi tiết →

Trầy trật điện ở Lý Sơn

10.09.2011

Người dân trên đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) luôn hy vọng về một ngày sẽ được sử dụng điện ổn định. Niềm hy vọng ấy cứ được chợt lóc sáng lên rồi… tắt ngủm. Hơn hai năm thi công, Nhà máy nhiệt điện Lý Sơn mới chỉ xây dựng được hai khung nhà điều hành. [...]

Chi tiết →

Lý Sơn sốt… cát

05.09.2011

Nông dân đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) hiện đang chạy đôn, chạy đáo tìm mua cát để cải tạo đất chuẩn bị xuống giống vụ tỏi 2011-2012 khiến giá cát mỗi ngày một tăng. Để ruộng tỏi cho năng suất cao, củ tỏi có hương vị cay, thơm nồng, cứ đến vụ tỏi mới người [...]

Chi tiết →

Một ngày trên đảo Lý Sơn

01.09.2011

Con tàu cao tốc An Hải đưa chúng tôi ra huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) sau hơn 1 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển, cái nắng rát rạt da là điều cảm nhận được đầu tiên. Nắng ở đảo dường như khô và nóng hơn. Tuy có giảm bớt đôi chút cảm giác [...]

Chi tiết →